Expertblog: wat komt er op zzp‑gebied op ons af in 2026?

Steeds vaker hoort Ralph Gehring, businessmanager bij Younited®, vanuit zorgorganisaties dezelfde vraag terugkomen: wat staat ons dit jaar te wachten op het gebied van zzp‑inhuur? De ontwikkelingen stapelen zich op, de politiek is onvoorspelbaar en de Belastingdienst kijkt scherper mee. Onrust is begrijpelijk, maar volgens hem vaak niet nodig. Hij deelt zijn inzichten in onderstaande blog.

Gedeeltelijke verlenging van de zachte landing

Ik hoor regelmatig dat “de handhaving opnieuw zou zijn uitgesteld”. Dat klopt niet. De zachte landing is alleen gedeeltelijk verlengd. De Belastingdienst blijft volledig controleren, kan naheffingen opleggen met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025 en mag in 2026 vergrijpboetes opleggen bij opzet of grove schuld. Alleen de lichtere verzuimboetes blijven voorlopig achterwege. Belangrijk om te weten is dat de Belastingdienst ook in 2026 altijd begint met een bedrijfsbezoek, waarin het gesprek en het verbeteren van de werkwijze centraal staan. Pas daarna, als dat nodig is, volgt een echte controle. In de praktijk betekent dit dat zorginstellingen hun arbeidsrelaties goed moeten hebben ingericht, maar dat er nog steeds ruimte blijft voor toelichting en verbetering.

Belangrijke uitspraak van de Hoge Raad eind januari

Eind januari volgt een belangrijke uitspraak van de Hoge Raad naar aanleiding van de prejudiciële vragen die in 2025 zijn gesteld in het kader van het Uber‑arrest. Deze uitspraak wordt bijzonder relevant voor de zorg, omdat de Hoge Raad richting gaat geven aan situaties waarin werknemers en zelfstandigen ogenschijnlijk hetzelfde werk doen. Veel instellingen worstelen met functies waarin zelfstandigen zij aan zij werken met medewerkers in loondienst. De uitspraak gaat naar verwachting bepalen hoe zwaar factoren zoals gezag, inbedding en ondernemerschap wegen, en kan daardoor voor nieuwe helderheid zorgen, maar net zo goed nieuwe discussies openen. Daarnaast is het belangrijk om te beseffen dat er in 2026 waarschijnlijk nog meer uitspraken en arresten zullen volgen die deze lijn verder aanscherpen. Die jurisprudentie zal stap voor stap meer richting geven aan hoe arbeidsrelaties in de praktijk beoordeeld moeten worden, wat voor zorginstellingen zowel nieuwe kansen als nieuwe aandachtspunten met zich meebrengt.

VBAR per 1 juli 2026?

Politiek gezien wordt 2026 een belangrijk jaar. De VBAR is op dit moment nog een wetsvoorstel en moet eerst door zowel de Tweede als de Eerste Kamer worden behandeld voordat het wet kan worden. In de plannen wordt 1 juli 2026 genoemd als beoogde invoeringsdatum, maar die datum is allesbehalve zeker. Als het voorstel wordt aangenomen, introduceert de VBAR een strenger toetsingskader, inclusief een rechtsvermoeden van werknemerschap bij lage tarieven. Dat raakt vooral uitvoerende inzet, waar nu al de meeste onzekerheid zit. Maar zolang het wetsvoorstel nog in behandeling is, blijven onduidelijkheid en politieke dynamiek bepalend voor het tempo en de uiteindelijke inhoud.

Zelfstandigenwet: mogelijk gunstig voor de zorg

Daarnaast is er de Zelfstandigenwet, die weliswaar nog niet is ingediend, maar duidelijk gunstiger lijkt voor bredere zzp‑inzet binnen de zorg. Dit voorstel geeft meer gewicht aan intentie en ondernemerschap en zou zorginstellingen mogelijk meer ruimte bieden om met zelfstandigen te blijven werken. Het voorstel moet echter nog verder worden opgepakt. Zelf houd ik er rekening mee dat onderdelen van de Zelfstandigenwet uiteindelijk worden samengevoegd met de VBAR tot één definitief wetsvoorstel. Afhankelijk van welke elementen worden overgenomen, kan dat juist positief uitpakken voor zorgorganisaties die op een verantwoorde manier zelfstandigen willen blijven inzetten.

Fiscale afbouw en stijgende kosten voor zzp’ers

Daar bovenop spelen de financiële veranderingen. De zelfstandigenaftrek daalt in 2026 verder naar 1.200 euro en in 2027 zelfs naar 900 euro. Samen met hogere autokosten en het verdwijnen van diverse fiscale voordelen zorgt dit ervoor dat veel zzp’ers hogere tarieven zullen moeten hanteren om hun netto‑inkomen gelijk te houden. Die beweging gaan zorginstellingen vanzelf terugzien in de inhuurkosten.

Conclusie: 2026 vraagt om bewust en zorgvuldig opdrachtgeverschap

Al met al wordt 2026 geen jaar om in de kramp te schieten, maar wel een jaar om bewuste keuzes te maken. Goed georganiseerde zzp‑inhuur blijft prima mogelijk, zeker bij specialistische, afgebakende en niet‑ingebedde opdrachten. Maar het vraagt steeds meer van organisaties: scherp opdrachtgeverschap, duidelijke afspraken, aantoonbare zelfstandigheid en een realistische blik op tarieven en beschikbaarheid.

Wil je weten wat deze ontwikkelingen concreet betekenen voor jouw organisatie? Ralph denkt graag met je mee. Neem vrijblijvend contact met Younited® op of vraag een gratis Quickscan aan die direct inzicht geeft in de risico’s op schijnzelfstandigheid per opdracht.