Mobiliteit is een thema dat voor alle zorgorganisaties geldt. Medewerkers dienen van en naar kantoor te gaan of naar hun cliënten voor bijvoorbeeld thuiszorg. Daarnaast worden ook reisbewegingen gemaakt door dagbesteding, bezoek en de levering van ingekochte spullen. De sector mobiliteit is een van de vijf sectoren waarvoor maatregelen zijn afgesproken in het kader van het Klimaatakkoord.
Dat is niet zonder reden, meer dan de helft van het aantal afgelegde kilometers in het personenvervoer heeft te maken met werk. Ook in de Green Deal Zorg 3.0 wordt gesproken over mobiliteit. Reisbewegingen van patiënten en zorgmedewerkers zijn verantwoordelijk voor 22% van de totale C02-voetafdruk in de gezondheidszorg. Hieronder een overzicht van wet- en regelgeving voor mobiliteit.
Wet- en regelgeving mobiliteit
Zorgorganisaties die op (peil)datum 1 januari 2024 100 medewerkers met meer dan >20 uur op contract in loondienst hebben, zijn verplicht om gegevens aan te leveren over het woon-werk en zakelijke verkeer van je personeel. Dit is de nieuwe rapportageplicht werkgebonden personenmobiliteit (WPM) die voortvloeit uit het Klimaatakkoord. Met als doel het terugdringen van de negatieve klimaateffecten van werkgebonden personenmobiliteit. Het doel is een reductie van 1 megaton aan CO2 uiterlijk in 2030. Vanaf 2050 mag er helemaal geen CO2 meer worden uitgestoten (klimaatneutraal). Deze wetgeving zal in werking treden vanaf 1 juli 2024 (was voorheen 1 januari 2024).
Er dient gerapporteerd te worden over:
- welk type vervoersmiddel jouw werknemers gebruiken (fiets, bromfiets, scooter, auto of het openbaar vervoer)
- het brandstoftype (bij auto, bromfiets en scooter)
- het aantal voertuigkilometers.
Onderstaande stappenplan is te gebruiken om aan de slag te gaan met rapporteren.
Ben je EED plichtig en heb je een EED audit laten uitvoeren? Hierin heb je al gerapporteerd over je zakelijke kilometers. Deze informatie kan je dus gebruiken om te voldoen aan de werkgebonden personenmobiliteit voor de zakelijke kilometers.
Bekijk hieronder het webinar 'Implementatie van de Rapportageplicht Werkgebonden Personenmobiliteit'.
Omschrijving
Europese Energy Performance of Buildings Directive, afgekort EPBD, is Europese wetgeving met hierin systeemeisen om de energieprestatie van technische bouwsystemen te verbeteren. Momenteel geldt de EPBD III. In 2026 zal definitieve besluitvorming plaatsvinden over een nieuwe versie, namelijk EPBD IV. Binnen de EPBD vallen verschillende deelonderwerpen waaronder 1) systeemeisen technische bouwsystemen 2) technische keuringen van verwarmings- en aircosystemen 3) laadinfrastructuur en 4) energielabels. Hieronder zoomen we in op de laadinfrastructuur.
- Laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer
Sinds 10 maart 2020 moet er verplicht laadinfrastructuur worden aangelegd bij sommige nieuwbouw en grote renovaties. Vanaf 1 januari 2025 geldt daarnaast een verplichting voor bestaande utiliteitsbouw. Deze is opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Bij bestaande utiliteitsgebouwen met meer dan 20 parkeervakken op het terrein moet vanaf 1 januari 2025 minimaal 1 oplaadpunt zijn aangelegd. Deze verantwoordelijkheid ligt bij de eigenaar van het pand.
Ook moet er leidinginfrastructuur (loze leidingen) worden aangelegd voor een op de vijf parkeervakken. Dit geldt voor nieuwe utiliteitsgebouwen en voor bestaande utiliteitsgebouwen die ingrijpend worden gerenoveerd (als meer dan 25% van de oppervlakte van de gebouwschil wordt vernieuwd, veranderd of vergroot).
Aanscherping
Er is inmiddels een nieuwe richtlijn opgesteld, de EPBD IV. Nederland moet deze richtlijn voor de zomer van 2026 geïmplementeerd hebben. Tot dat moment blijft de EPBD III wet- en regelgeving van kracht. In 2026 worden de volgende verplichtingen verwacht:
Fietsenstallingen
Bij bouw of verbouw van gebouwen met meer dan 5 parkeerplekken, moet ook een fietsenstalling gemaakt worden. Er moeten genoeg plekken zijn voor minimaal 15% van het gemiddeld aantal gebruikers, of 10% van het totaal aantal gebruikers. U moet ook rekening houden met grotere fietsen, zoals bakfietsen. Voor bestaande gebouwen met meer dan 20 parkeerplekken voor auto’s, geldt de verplichting ook een ook een fietsenstalling te maken. Ook hier geldt dat er voldoende plek moet zijn voor 15% van het gemiddeld aantal gebruikers, of 10% van het totaal aantal gebruikers.
Aanscherping regels ingrijpende renovatie
Voor gebouwen met meer dan 5 parkeerplekken gaat gelden:
- Alle parkeervakken hebben leidingen voor de bekabeling voor laadinfrastructuur.
- Minimaal 50% van alle parkeervakken heeft voorbekabeling om laadpunten te plaatsen.
- Minimaal 20% van alle parkeervakken heeft een laadpunt. Is het gebouw een kantoor? Dan heeft minimaal 50% van alle parkeerplekken een laadpunt.
Aanscherping regels bestaande gebouwen
Voor bestaande gebouwen met meer dan 20 parkeerplekken gaan de volgende regels gelden:
- Minimaal 50% van alle parkeervakken heeft leidingen voor bekabeling, óf
- Minimaal 10% van alle parkeervakken heeft een laadpunt.
- Is het gebouw in eigendom of gebruik bij een overheidsinstantie? Dan heeft minimaal 50% van alle parkeervakken uiterlijk 1 januari 2033 voorbekabeling om laadpunten te plaatsen.
Bronnen
- EPBD IV fietsenstallingen: Fietsenstalling in de EPBD IV | RVO.nl
- EPBD IV renovatie / bestaande gebouwen https://www.rvo.nl/onderwerpen/wetten-en-regels-gebouwen/epbd-iii/laadinfrastructuur-elektrisch-vervoer
Omschrijving
Zero‑emissiezones (ZE‑zones) zijn door gemeenten aangewezen gebieden, meestal in binnensteden, waar alleen voertuigen zonder uitlaatemissies (zoals volledig elektrische of waterstofvoertuigen) mogen rijden. Vanaf 1 januari 2025 kunnen gemeenten deze zones invoeren, met een gefaseerde aanscherping tot uiterlijk 2030, wanneer fossiele bestel- en vrachtauto’s volledig worden geweerd.
Het doel van ZE‑zones is het verbeteren van:
- luchtkwaliteit,
- gezondheid,
- leefbaarheid in stedelijke gebieden.
De regels en uitzonderingen worden lokaal vastgesteld, maar volgen een landelijk kader. Deze wetgeving kan gevolgen hebben voor voertuigen die gebruikt worden voor zorgorganisaties.